Olszewski, o 2 książkach

Tadeusz Olszewski, marzec 2015

Portret niesymetryczny

Między „było” a „jest” nie ma symetrii. Tak, w największym skrócie można by interpretować tytuł tomiku Izabeli Fietkiewicz-Paszek „Portret niesymetryczny”. Owa niesymetria wyraża się  w relacji między przeszłością a teraźniejszością. Teraźniejszość trwa, objawia się w zwykłych codziennych szczegółach, w czułej obserwacji zabawy ojca z synem, w lirycznym zadumaniu zakochanej kobiety, w kojącym widoku za oknem. Przeszłość zaś przeminęła, jest zamknięta, nieodwracalna. Rozsypała się, właściwie przestała istnieć, ale jej cień wciąż rzutuje na teraźniejszość, każe odwoływać się do znaków i znaczeń, które wyznaczają sens ludzkiego istnienia.

Przemijanie to także ustawiczna utrata, z którą trzeba się godzić, bo innego wyjścia nie ma. Pogodzenie nie jest wszakże wyrazem rezygnacji, lecz mądrością stoika akceptującego świat w całej jego różnorodności i niedoskonałości.

Wiersze Izabeli Fietkiewicz-Paszek  wyróżniają się nie tylko intelektualną dojrzałością, cechuje je warsztatowa perfekcja, nieszablonowa metaforyka, precyzja słowa i trafność obrazu. To mądra i ważna poezja.

Próby wyjścia

Wydany w 1982 roku tom wierszy Marka Sołtysika „Korytarz” w całości składał się z poetyckich biogramów malarzy Młodej Polski, m.in. Władysława Podkowińskiego, Aleksandra Gierymskiego, Jacka Malczewskiego, Stanisława  Wyspiańskiego. Przywołanie tych twórców pozwoliło Sołtysikowi na przeciwstawienie  dramatu życia i pospolitości śmierci artysty nieśmiertelności jego dzieła.

Bohaterami „Prób wyjścia” Izabeli Fietkiewicz-Paszek są również malarze: Zdzisław Beksiński, Frida Kahlo, Marc Chagall, Hieronim Bosch. Jednakże poetka idzie tropem zupełnie innym od tego, którym podążał  Sołtysik. Choć sygnuje wiersze ”malarskimi” nazwiskami,  nie odwołuje się do życiorysów, nie próbuje opisać tego, co widoczne na poszczególnych płótnach, lecz koncentruje się na emocjach, jakie  one wywołują. Niekiedy asocjacje między „namalowanym” a „napisanym” są odległe, zaledwie symboliczne, niemniej ich temperatura uczuciowa pozostaje niezmiennie wysoka. Te wiersze dokumentują przede wszystkim stan wrażliwości odbiorcy sztuki. Jednocześnie, poprzez liczne odniesienia kulturowe, tworzą wizję uniwersalnego, głęboko humanistycznego świata ponadczasowych dokonań artystycznych.

Ogromną zaletą „Prób  wyjścia” jest strona formalna wierszy. Skomponowane na kształt sonetów (choć sonetami sensu stricte nie są) stanowią zwartą, jednolitą  całość, tworzą niemal poemat o rzadko spotykanej ekspresji.

Tadeusz Olszewski, marzec 2015

recenzje, opinie i głosy

Antoniak-Kiedos, o Poemacie z Kanału Babinka

Bernacki, o Próbach wyjścia

Dobrzański, o Próbach wyjścia

Fox, Jeden wiersz dziennie

Freus, o Próbach wyjścia

Fryz, o Portrecie niesymetrycznym

Głosy o Listach do św. Pawła

Górska, o Próbach Wyjścia

Jastrun, o poezji Fietkiewicz-Paszek i Gajdy

Klajman-Gomolińska, o 3 sonetach Izy Fietkiewicz-Paszek

Kleszcz, o Portrecie niesymetrycznym

Kolańczyk (Rudowicz), o Portrecie niesymetrycznym

Lorkowski, o Portrecie niesymetrycznym

Łuszczykiewicz, o Portrecie niesymetrycznym

Mączka, o sonetach wg Beksińskiego

Maliszewski, posłowie do Lipca na Białorusi

Maliszewski o ekfrazie i Próbach wyjścia

Maliszewski, o 3 wierszach

Maliszewski, wstęp do Prób wyjścia

Mieszkowicz, o Próbach wyjścia

Olszewski, o 2 książkach

Orliński, o Portrecie niesymetrycznym

Płatek, o Portrecie niesymetrycznym

Południak, o Portrecie niesymetrycznym

Radziewicz, o Portrecie niesymetrycznym

Rott, o Portrecie niesymetrycznym

Rudowicz, o Próbach wyjścia

Rudowicz, o śmierci w wierszach Żulińskiego i in.

Rudowicz, o wierszach Fietkiewicz-Paszek i Samsela

Rudowicz, o wierszach Roszkowskiego i in.

Sadliński o Lipcu na Białorusi

Samsel, o fragmentach Poematu z kanału Babinka

Samsel, o Próbach wyjścia

Samsel, o Próbach wyjścia (nota)

Samsel, posłowie do Portretu niesymetrycznego

Sikorski, o sonetach Izy Fietkiewicz-Paszek

Sikorski, o spotkaniu Fietkieiwcz-Paszek z Wójcikiem

Skalska, o książce Rezonans znaczeń

Skalska, o Portrecie niesymetrycznym

Skalska, o tomiku w pociągu

Słowik, o Portrecie niesymetrycznym

Sojan, o wierszach Fietkewicz-Paszek

Stanecka-Busz, o Portrecie niesymetrycznym

Syska, o Portrecie niesymetrycznym

Szeroki, o tomiku Wiersze dla ludzi

Szwarc, Sonet. Spętanie

Włodarska, o Portrecie niesymetrycznym

Zdanowicz, o 4 wierszach Fietkiewicz-Paszek

Żuliński o Lipcu na Białorusi

Żuliński, o Portrecie niesymetrycznym i Próbach wyjścia

Żuliński, o spotkaniu w Niewinnej Abstynentce

Żuliński, Sonet. Spętanie

wiersze dedykowane/ inspirowane

Aneta Kolańczyk, bajka dla I.

Bartosz Sadliński, wiersz dla I.

Irena Barbier, wiersz dla I.

Krzysztof Mich, Tryptyk inspirowany Lipcem na Białorusi

Krzysztof Schodowski, wiersz i portret dla I.

Maciej Dobrzański, Dążenie – droga – potrzeba (z Beksińskiego)

Maciej Dobrzański, Przestrzeń – wzrok – spojrzenie (z Beksińskiego)

Maciej Dobrzański, Ranek? Zmierzch? (Z Beksińskiego III)

Małgorzata Skwarek-Gałęska, przestrzenie nagości artysty

Marek Z. Piechocki, x x x (żyć w zgięciu kartki)

Teresa Rudowicz, wiersz dla I.